De vrijheid

Dat vrijheid nog steeds actueel is bewijst de politiek vandaag ten overvloede  . De Verlichting verving de hegemonie van de theologie door de vrijheid van denken en handelen, geïnspireerd door de  rede.  Dit ideeëngoed doordrenkte alle aspecten van de wetenschappen en de maatschappij, en keerde  zich tegen het toenmalig establishment: de monarchie, de bourgeoisie en niet in het minst tegen de kerk, de scheiding kerk en staat werd een feit. In onze moderne maatschappij is die verworven vrijheid ons hoogste goed, maar we stellen ons hoe langer de vraag:’ waar leggen we de grenzen van onze vrijheid? Denken we aan de evolutie in de genetica, aan onderwijs en opvoeding, aan werk- en sociale relaties, hoeveel begrenzing is er nodig om die domeinen blijvend te kunnen beheersen?

Ook bij Paulus is de vrijheid een steeds weerkerend thema. De Galatenbrief wordt als de Magna Charta van de christelijke vrijheid gezien, met de culminerende zin : ‘ voor de vrijheid heeft Christus ons vrij gemaakt ‘.          Mede door zijn persoonlijke mystieke ervaring zet Paulus twee zaken op scherp:   1) niet de joodse wet rechtvaardigt de mens, maar wel Christus en het geloof in zijn openbaring . 2) niet de eigen prestaties of verdiensten, maar Gods genade brengt de mens tot heil. Maar aan de gave van genade, zit ook de opgave vast, om je leven te laten leiden door de liefde.

 Het menen dat de wet naleven je heiligt, verwerpt Paulus als het afsluiten van een  geestelijke levensverzekering bij God, waarbij de werken van de wet dan de geestelijke stortingen zijn, waarmee je heilspolis verzekerd is. Die houding ontkent immers de vrije, gratuit geschonken liefde, en de genade als kern van onze Godsrelatie.

Het is paradoxaal hoe Jezus’ vrijheid van denken en handelen culmineert in de kruisdood, als  veroordeling door de Joodse wet, en terzelfder tijd de  openbaring is van Gods mateloze liefde… Slechts in dit geloof en in navolging van die liefde, kan de mens Gods genade ontvangen, om vrij te worden, vrij van wat hem bindt aan zichzelf en aan al zijn afgoden.

 Maar  dit betekent geenszins dat Paulus een chaotisch christendom voorstaat, hij wil de wet als navigatie instrument ingebed zien in de liefde :”  Bemin de Heer uw God en heb je naaste lief als jezelf”. Dat is zijn adagium.

 En zo staat aan  het begin van ons christen zijn, niet een ethische  beslissing gedicteerd door dogma’s of regelgeving maar een ontmoeting  met een Persoon , een gebeurtenis, die ons leven een nieuwe horizon, een nieuwe dimensie en  een definitieve richting gaf. De oproep van Jezus tot bekering houdt dan ook allereerst in,  zich af te keren van zichzelf als bron van heil en terug te keren tot God als enige heilsbron. 

Jammer genoeg zijn bij de evolutie naar een gevestigde kerk, en later naar een massakerk, de voorschriften en structuren  weer tot heilsgarantie gepromoveerd, en werden meer doel dan middel, en zo verviel men teug in de Thora-opvatting die Paulus zo hartstochtelijk bestreed . 

In die vrijheid, die Paulus voorstaat, ervaren we ook het onontwijkbare kruis in zijn  zovele aspecten: ziekte en dood, eenzaamheid en armoede, zoveel zaken waarvoor we huiveren, zoveel illusies die ons ontnomen worden en ook vaak de illusie dat het evangelie beleven en het gebed resultaat gebonden is… En rest ons… in die pijnlijke situaties, wat anders.. dan in het spoor van Paulus ons te ontledigen,.(leeg maken van ons zelf). om in armoede van geest, in vrijheid ten aanzien van ons  slagen en falen, onze broosheid aan God aan te bieden. Dit in het besef dat de weg van het leven soms door de woestijn loopt, waar alles leeg en dor is, maar in de overtuiging dat finaal een oase in zicht is, waar we ons kunnen laven aan God,  als eeuwige bron .

Aldus draagt de geloofsvisie van Paulus in zich, een onstelpbare bron van hoop, waarbij de knellende  vrijheid van het kruis, maar vooral onze genadige aanvaarding door God, dragers zijn van  gerechtigheid en heiliging. 

 

Georges Devinck Dominicaanse familie Knokke

Bronnen

  • R. Girard & G. Vattimo ‘ dialoog over christendom ‘
  • P. Schmidt  ‘ Paulus’
  • M. Steen   ‘ cursus Paulus’
  • F. Van Segbroeck( red.)  ‘Paulus’

 

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB