Zesentwintigste zondag door het jaar

Het valt op hoe graag Jezus vertelt over een wijngaard. (denk aan het evangelie van vorige week, over de werkers van het eerste/laatste uur in de wijngaard) 

Een wijngaard was voor de Jood van zijn tijd dan ook geen gewone akker met druiventeelt. Het was een heel  kostbaar familiebezit dat gekoesterd werd met de grootste zorg . Het was ook een teken van vrede want in een oorlog werden de wijngaarden het eerst vernietigd. 

Jezus vertelt een parabel omdat hij héél goed wist dat zulke verhalen veel méér zegden dan alle mogelijke theologische beschouwingen of geleerde uiteenzet-tingen. Deze parabel - die enkel bij evangelist Mattheus is te lezen - was gericht tot de Joodse religieuze volksleiders, de geestelijke elite van zijn tijd- schriftgeleerden en oudsten- , die scrupuleus de wet onderhield, maar zijn boodschap van liefde en barmhartigheid verwierp .Na Jezus' triomfantelijke intocht in Jeruzalem kwam het tot scherpe confrontaties met hen, en we weten hoe dat is afgelopen.. 

Aan beide zonen afzonderlijk zegt de vader: “Ga vandaag werken in de wijngaard”. Hij zegt niet: “Kom”, maar wel  “Ga”. Hierin ligt al een duidelijk  verschil.  Het gaat om een zending. Het was zoals het woord aan Abraham: “Ga naar het land dat Ik u tonen zal.” (Gen 12,1). Het werd dus de grote missie: “Gaat uit over de hele wereld en verkondigt…” ( Mt 28,19; Mc 16,15) 

In de tekst staat er ook dat Jezus zei “vandaag”! “Vandaag” wijst in de bijbel vaak op de voorbijgaande kans die men krijgt. “Als ge vandaag zijn stem hoort, versteen uw hart niet zoals bij de uitdaging in de woestijn.” ( Hebr.  3,15; 4,7;  Ps 94,,7)  Men moet het nu-moment gebruiken en niet uitstellen.

Jezus vergelijkt de wijngaard dus met het Rijk Gods..en de mens krijgt dus  een opdracht/zending om NU mee te bouwen gerechtigheid , hier op aarde.

Hoe reageren de twee zonen ? Heel erg verschillend toch ?

De ene zegt: “Ja”; maar als puntje bij paaltje komt, blijft hij zitten en gaat hij niet. Van dit soort mensen had Jezus al eerder gezegd: “Niet ieder die tot Mij zegt: Heer Heer ! zal binnengaan in het Rijk de Hemelen, maar hij die de wil doet van mijn Vader die in de hemel is.” (Mt 7,21).  

Charles Péguy ( Frans schrijver , gesneuveld in WO1 ) zegt over die "ja -knikkers" in heel harde woorden: “Hun handen zijn proper, maar ze hebben geen handen”. Guido Gezelle zei het lyrisch : " tusschen zeggen en doen ..verslieten vele schoen " In Bijbelse termen : een geloof zonder daden, is een dood geloof ( Jac 2,18-24)

 Het gaat inderdaad om "doen"! Onze christelijke "waarden" zijn meer dan "woorden". Daden zijn beter dan woorden. In het Joodse denken spreekt men van "orthopraxie" het juiste doen, wat meer belangrijk is  dan orthodoxie , het juist kunnen zeggen en leren...

 In het verhaal van de verloren zoon (bij Lucas)  is het de oudste zoon die thuis is gebleven, en er zonder ziel, de letter van de wet onderhouden heeft. Van barmhartigheid en verzoening wil hij niet weten, als zijn broer terugkeert. Hij gaat niet naar binnen. Evangelisch is hij onvolwassen. In hem moeten de Joodse leiders zichzelf hebben herkend. in tegenstelling met de geestelijke elite spreekt Jezus  zijn voorkeur uit voor de tollenaars en de ontuchtvrouwen, die  tot inkeer zijn gekomen.  Bij de aanzet van zijn strafrede tegen de Farizeeën zal Hij nog zeggen: “Doe en onderhoud alles wat zij u zeggen, maar handel niet naar hun werken, want zelf handelen ze niet naar hun woorden.” (Mt 23, 3) -  Bij herhaling horen wij: “ Uw ja zij ja, uw nee nee…” (Mt 5,37;Jac 5,12; 2 Kor 1, 17-20).  

De andere zoon zegt: “Neen ..ik ga niet”, maar hij gaat toch...Hij is niet onderhevig aan formalisme  en blinde gehoorzaamheid. In vrijheid gaat hij even nadenken, hij zoekt zijn weg en hij verandert nadien van mening. Zijn “ja” is de vrucht van een rijpingsproces, van bekering. Hij kiest nu bewust voor wat zijn vader hem vraagt.  In de beroemde parabel van de “verloren zoon”  ( Lucas) zegt de jongste zoon “nee”, hij gaat bij de heidenen een liederlijk leven leiden en wordt een varkenskweker: in de ogen van de Joodse leiders is hij de perfecte zondaar. Maar door  zijn avontuur in de diaspora is hij gerijpt om uit zien en op te kijken naar de barmhartige liefde van zijn vader.  Hij  keert op zijn stappen terug. Hij is geworden wie hij moet zijn.  “Als een boosdoener zich van zijn boze daden afkeert… en in deugd gaat handelen, zal hij in leven blijven.” ( Ez. 18, 28 – eerste lezing)

Beste medegelovigen.... Is het niet merkwaardig  dat zoveel verhalen en biografieën van grote figuren uit het christendom, over heiligen  ( paulus , franciscus, augustinus ..) beginnen met te vertellen dat ze "neen" zeiden.

Ze waren nog niet toe aan een goed antwoord, 

Ze konden God nog geen jawoord geven. Het was dikwijls een lange kromme moeilijke weg...

Martin Buber, een joodse godsdienstfilosoof zegt het heel kernachtig, maar wel scherp  :"de grootste schuld van de mens is niet de zonde die hij begaat, de bekoring is immers groot en zijn kracht is klein. De grote schuld van de mens is, dat hij zich op elk ogenblik kan bekeren en het niet doet'. 

 De consequente houding en de echtheid van de christen is een zaak van het hart; ze begint in zijn hart. En daar komt Jezus voortdurend op terug. 

"Mijn zoon, geef je hart" ( spreuken 23,26 )  Bijbels gezien is het hart "de" plaats van het inzicht. Dat hart is complex, doortrokken van vele neigingen, van ja/maar en van nee... De joodse traditie zegt: " Gij zult de Heer uw God beminnen met geheel uw hart " , en dit betekent met zowel de goede als de slechte neiging in dat ene hart.

Abt Pambo ( 4de/5de eeuw) zegt ... " als je een hart hebt, dan kun je gered worden ". " met of zonder hart, het verschil is zo groot , zoals het verschil tussen hemel en hel, licht en duister, leven en dood. De profeten vergeleken het hart met een steen . Als we Gods Woord aanhoudend laten druppelen op de steen van ons hart, zal het water de steen doorboren. Een hart volgens God, is het resultaat/vrucht van een ingrijpend proces...

Zesentwintigste zondag

In wie van de twee zonen vinden we onszelf terug ? Wellicht in beide.  Hoe vaak ook  hebben wij ons “ja” weer ingeslikt ? Hoe vaak zijn we dan op onze stappen teruggekeerd? Zulke ommezwaai, een bekering betekent meer voor God, dan een vluchtige “ja”, waarvan men de inhoud niet heeft beseft. De mildheid en  de zachtheid waarmee Christus dus omgaat met dat "neen", is zo hartveroverend. Dominicaan Peter D'Haese zei het vorige week .. : "de enige maat die God kent, is de mateloosheid....van geduld, van vergeving of barmhartigheid , van liefde..." Het is een weg.. een moeilijke weg....een weg van bekering...

Sta mij toe om bij wijze van slot een reflectie  te maken bij de huidige geloofscrisis. Iedereen kan de religie waar hij van overtuigd is , propageren- en dat is goed zo. Meer nog, ieder kan met onderdelen van de verschillende religies zijn individuele religie, zoals het hem persoonlijk bevalt, samenstellen-  en dat kunnen wij niet verhinderen. Maar dat alles heeft in Europa tot een diepe geloofscrisis geleid. Het is geen vanzelfsprekendheid meer christen te zijn. Het christendom moet vandaag in de supermarkt van vele religies en wereldbeschouwingen zijn eigen identiteit handhaven. Of moet ik zeggen: het christendom moet zichzelf eigenlijk eerst terugvinden ?

Als we in deze erg gecompliceerde situatie niet het eigene van het christendom verkondigen en niet met ons leven hiervan getuigen, dan maken wij op de zingevingsmarkt geen kans. En als wij ons aan de samenleving aanpassen, dan worden onze kansen nog kleiner. Dan heeft men christenen gewoonweg niet nodig. Dan zijn wij het zout dat niet meer deugt om te zouten, dat weggeworpen en door de mensen vertrapt wordt ( Mat 5,13 ) Dat betekent dat wij met onze handen niet in onze schoot kunnen blijven zitten. Er moet immers JA gezegd worden....soms aarzelend, maar toch Ja . Er moet immers gezaaid worden. Maar het betekent tegelijkertijd dat wij van GOD  alles mogen verwachten . EEn overvloedige oogst . Alleen als wij Jezus trouw blijven...

Op het einde van de eucharistieviering zegt de priester: “GA nu allen heen in vrede”. Hetzelfde woord als van die vader in de parabel, tot zijn zonen “GA”. Dat is een zending. De "mis" begint, wanneer ze gedaan is. Mis is “missio”, zending. Maak het waar. “Laten we niet liefhebben met het woord of de tong, maar met de daad en in waarheid.” (1 Joh 3,17)  Laten we allen authentieke christenen worden in Christus, van wie Paulus schrijft:  “Hij was niet ‘ja’ en ‘nee’. In Hem was slechts ‘ja’… Daarom spreken wij door Hem ook ons ‘Amen’. Ja zo is het, God ter ere.” (2 Kor 1, 19-20)

Er is immers nog een derde zoon in het verhaal.. De Zoon van God, Jezus die heel zijn leven lang tot op Golgotha, Ja heeft gezegd tot zijn Vader...

 

Het Zoute - Knokke, 01/10/2017
Guide Verhaeghe

 

 

 

 

 

 Beluister de

 jubileumhymne

 

 

 

 

 

Jean Mossoux 

 

 

 

_________________ 

 Commentaren bekijken

_________________

 

Citaat commentaar Etienne Leirman

 

" Zijn doelpubliek is een steeds groter wordende groep die zich niet meer door de traditionele taal en leer aangesproken voelt of zelfs helemaal van vervreemd is. "

 _________________

 

 Citaat commentaar Sofie Foets 

 

"Het boekje “genoeg, gooi het over een andere boeg” was voor mij dus eigenlijk een leuke herinnering aan die kindertijd. Ik heb er  –  tot mijn verbazing – echt van genoten. Ik beleefde een soort van “aha-erlebnis” toen ik het las."

 _________________

 

Citaat commentaar Mieke Morlion

 

"Hij doorworstelt zijn scepsis ten aanzien van de figuur van Jezus via het evangelie van Matteüs. De teksten die hij dan verder doorploegt, bieden een rijk pakket aan christelijke inzichten."

 

 

 

De Dominicaanse gemeenschap in Knokke

Sint-Dominicushuis | Sparrendreef 91 | 8300 Knokke-Heist

T 050 60 24 55 | E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.IBAN BE36 7380 1199 5181 | BIC KREDBEBB