De Emmaüsgangers

Na het afscheid van een geliefde of van iemand die een bijzondere plaats innam in je leven, overvalt je het pijnlijke van de leegte en van de grote stilte. En ook al blijven de contouren van de dierbare zichtbaar,. die leegte inkijken geeft een gevoel dat zekerheden en houvast onder de voeten wegschuiven.

Zo’n leegte moeten de leerlingen gekend hebben na Jezus’ dood. Een gevoel van verweesd achterblijven en van vertwijfeling. Ze hadden gehoopt dat Jezus Israël zou redden. Maar bij gebrek aan perspectief rafelde het weefsel van hun verbondenheid uit en keerde ieder terug  naar zijn eigen stek. Voor twee van hen was dit Emmaüs, een dorpje,.. mogelijks een Romeinse nederzetting, op een 12-tal km van Jeruzalem.

Het is bijzonder menselijk,.. zo levensnabij en troostvol, dat twee leerlingen, hun gevoelens van ontgoocheling, hun vragen en twijfels mogen uitspreken aan een vreemdeling, die vol mededogen naar hun droevig en uitzichtloos verhaal luistert… Jezus, in de rol van vreemdeling komt hen tegemoet. Hij neemt het initiatief, hij wordt hun tochtgenoot, hun metgezel. Ze nemen Hem in vertrouwen en vertellen hem over die Jezus, hun vermeende Messias, en over hun vele onbeantwoorde vragen… Terwijl Jezus met hen meeloopt, zo onzichtbaar nabij, verklaart Hij hun de Schrift, en vertelt hen over de weg, die Jezus, de Messias moest gaan. Een weg van trouwe, maar consequente liefde tot de kruisdood toe. En zo gaan die leerlingen beseffen dat hun eerste  verwachtingspatroon van de Messias niet strookt met wat de Schriften voorspelden. En al gaande.. ontdekken zij weer de God over wie Jezus hun verteld heeft, een God die door alles heen met mensen op weg trekt… Zij laten zich aanspreken door Zijn woord  en dat woord wordt antwoord op hun situatie, op hun ervaring. Zo wordt een schijnbaar toevallige ontmoeting een intense nabijheid .. ‘Brandde ons hart niet toen Hij voor ons de schriften ontsloot’, schrijft het evangelie. 

En zo start het crescendo van de herkenning… Door de ontstane verbondenheid, vragen ze Hem het avondmaal bij hen te nemen. Tijdens die tafelgemeenschap neemt de vreemde gast het brood, spreekt een zegengebed uit, breekt het brood en deelt het uit, en verdwijnt onmiddellijk uit hun gezicht,.Hij hoort immers thuis in Gods heerlijkheid.. In dit gebaar gaan hun ogen open en ze herkennen Jezus. Het is een vonk in hun ziel, zijn hele leven, zijn woorden en de manier van afscheid nemen worden krachtig gebundeld in dit ene gebaar. Het is de climax, waarin Jezus zich laat kennen als de verrezen Heer. 

Met die nieuwe aanwezigheid als de verrezen Heer en met het vertrouwen dat God met zijn mensen op weg gaat, laat Hij hen terugkeren naar Jeruzalem. Uit de herkenningservaring, als een innerlijke weg, is een dynamiek ontstaan die ons ook op vandaag nog verenigt in deze tafelgemeenschap. Die weg van ontmoeting is een intiem verhaal, dat ons de liturgische symboliek helpt begrijpen van het woord en het gebroken brood. Het is een verhaal, waarin Lucas het Jezusbeeld van zijn evangelie, op een sublieme wijze heeft samengevat. Jezus is er achtereenvolgens vreemdeling, reisgenoot, gast en gastheer.

Dit mooie paasverhaal, laat ons meteen ook zien, hoe wij Jezus, de levende, ook vandaag nog kunnen herkennen en ontmoeten, wanneer wij luisterend ingaan op de hoop en teleurstelling van zovelen, het brood breken en delen met noodlijdenden en ontheemden, tijd maken voor zieken en eenzamen, kortom in de liefdevolle zorg die we dragen voor mekaar.

Wanneer ik, van angst mij verberg Heer, kom mij dan tegemoet en spreek uw woord , bedaar mijn hart en breek met mij het brood , dan zal ook ik kunnen opstaan en gaan waar Gij mij roept;  Timmermans Adagio.

 

Georges Devinck

bronnen :

  • preken.be    ( F.Théré, A. Rubbens C. Gelaude)
  • ‘ de bijbel lezen’ P. Kevers
  • ‘ zondagse preken’ P. Schollaert